I i II svetski rat


Nakon ubistva austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu, 28. juna 1914. godine, Austrougarska optužuje srpsku državu kao odgovornu za ubistvo i priprema vojni pohod na nju. Želeći da odbrani svoju državu srpska vlada 25. jula 1914. naređuje evakuaciju Beograda i premešta vladu u Niš, koji postaje tzv.  «ratna prestonica Srbije». Samo par dana kasnije u Niš stiže i telegram kojim je Austrougarska objavila rat Srbiji.

7. decembra 1914. godine Narodna skupština zaseda u zgradi oficirskog doma u Nišu i donosi tzv.  «Nišku deklaraciju» u kojoj su obrazloženi ciljevi oslobodilačkog rata i najavljeno ujedinjenje južnih Slovena - Srba, Hrvata i Slovenaca u jednu državu, tako da Niš nazivaju i «rodnim gradom Jugoslavije».

Od oktobra 1915. godine do oktobra 1918. godine. Niš je pod okupacijom nemačkih, austrijskih i bugarskih trupa. Oslobađa ga srpsko-francuska vojska pod komandom vojvode Petra Bojovića.

Iz ovog perioda u Nišu nalazimo staro vojno groblje, koje se nalazi u današnjem naselju Delijski vis, gde su sahranjivani srpski vojnici iz Balkanskih ratova, iz I Svetskog rata, a delimično i nemački vojnici iz I Svetskog rata. Jedan deo ovog groblja je izdvojen i čini vojno groblje Britanskog Komonvelta, gde su sahranjeni britanski vojnici poginuli u I Svetskom ratu. Interesantna je činjenica da groblje i danas predstavlja deo teritorije Britanskog komonvelta u području Niša.

U periodu između dva svetska rata Niš je središte Moravske banovine i tada je imao 25096 stanovnika.

U periodu II svetskog rata od 1941. godine do 1945. godine Niš je važna strategijska tačka na putu za Solun i Crno more. Pretrpeo je žestoka bombardovanja i brojne represalije od strane nemačkih okupacionih trupa o čemu svedoče koncentracioni logor Crveni Krst i memorijalni park Bubanj. Niš je oslobođen 14. oktobra 1944. godine kada je posle žestokih borbi uništena 7 SS brdska divizija «Princ Eugen».